Sanal Alemde Curali'ye Hoşgeldiniz!

(((26 Mayis 1999)))

  • Mehmet DURAN Editör:

  • Misafir Defteri

    Misafir Defteri
  • Canli Radyo

    curaliradyo-width1
  • Curali Hava Durumu

  • Curali Rehber

  • Curali Avrupa Rehber

  • Çayıralan Kaymakamlığı

  • Çayıralan ve Köyleri Der.

  • ŞEHİRLER ARASI MESAFE

  • Destanlar

  • Çayıralan Mermer

  • Kubbealti

  • Curali Şenlik

ADAK (Nezir)

Posted by Mehmet Duran 24 Aralık 2009

İnsanın  dinen sorumlu olmadığı halde, farz, vacib türünden bir  ibadeti yapmaya Allah adına söz vererek kendine vacib kılmasıdır. Yani yapılması  konusunda kendisini mecburi duruma sokmasına denir. Bir kimsenin Allah’ın  yardımını isteme maksadı ile belli bir şeyi yapma veya yapmama konusunda Allah’a söz vermesidir. Beklenen veya beklenmeyen bazı olumsuz hallerden korunmaya bir vesile meselesidir. İnsan kendi dini yükümlükleri dışında, ibadet cinsinden bazı amelleri, sadece Allah’ın rızasını kazanmak, bol sevab almak için arzu ve hür iradesi ile ameller yapması güzel bir iştir… Her hangi bir dünyevi maksat kast etmeden eriştiği bir nimete şükür alameti, şükran  hareketi olmak üzere, gelecek hafta üç gün oruç tutmak nezrim olsun gibi… Veya yarın 50 lira fakirlere sadaka vereceğim gibi adaklar yapmasıdır.
Yalnız sırf dünyevi maksad için, sırf dünya mutluluğunu yakalamak, sıkıntısından kurtulmak için yapılan adaklarda pek sevab yoktur. “Falan işim yoluna girerse üç gün oruç tutayım, veya yoksullara  para vereyim” gibi adaklar.  Bu türlü adaklar dünyevi maksada ait olduğundan Allah rızasından  uzaktır.(İslam İlmihali Ö N Bilmen Nezir bölümü s/290) Fakat yapılrsa, adanan adakların maksadı hasıl olduğunda adağı yerine getirmek vacibdir. Adakların adayana pek faydası olur mu, olmaz mı?  meselesi alimler arasında konu olmuştur. Rasulullah(sav) şöyle buyrmuştur. “Adak hiçbir şeyi değiştirmez, ancak adakla cimrinin malı azaltılmış olur”.( Müslim  nezir 2)  Hadisi şerifden anlaşılan husus:  adağın adayana bir faydası olmayacağı, bir zararı gideremeyeceği, yani yapılan adakla ilahi takdirin değişmeyeceği gerçeği ortadadır.(T D Ansiklobedi 1/338)
Adak sorumluluğunun meydana gelmesi için diğer ibadetlerde olduğu gibi adakta bulunanların; a) Müslüman olması, b) Akil (iyiyi  kötüyü bilecek durumda olmas, c) Bulüğ dediğimiz sorumluluk yaşına (15) gelmesi, veya erginlik  belirtisinin başlaması, bu durumu şahsın kendisi bilir. d) Adak iradesini adayanın sözlü olarak  dudaklarından dışarıya çıkarması lazımdır. Yalnız kalpden geçirmek yetmez. Yazı ve işaretle Sorumluluk doğmaz. e) Adanan şeyin, namaz, oruç, kabe-i ziyaret olan hac veya umre, sadaka, kurban  gibi  farz,  vacib, sünnet cinsinde ibadet olması lazmdır. e) Sevab olmasına rağmen bazı hareketleri adamak adak olmaz. Hasta ziyareti, abdest almak  veya  yürümek, yemek içmek gibi mübah fiiller olmaz,  f) Yapılan  adağın  adak sahibinin üzerine yapması mecburi olan, beş vakit, vitir dahil, ramazan ourcunu tutmak vacib kurbanı kesmek , farz olan haccı  yapmayı adamak gibi bunları adamak olmaz bunları yapmak  öz görevdir. Müslümanlığımızın gereğidir.  g) İslam dininde adanan şeyin Allah rızasına yaklaştıracak bir amel, bir ibadet çeşidi olması şarttır. Günah olan bir işin adak olarak adanması  bütün İslam alimlerine göre haramdır. h) Yeme, içme, konuşma gibi, mübah olan bir fili  yapma veya yapmama gibi yapılan adaklar geçersizdir. i) Türbelerde mum yakma, ağaç dallarına bez ve çaput bağlama, horoz kesme, şeker ve helva dağıtma gibi halk arasında yaygın olarak görülen adak adetlerinin dinde yeri yoktur
Adağın  çeşitleri:1) Mutlak adak: Her hangi bir şarta bağlanmadan Allah rızası için yapılan adaklar. Allah için şu kadar oruç tutacağım, namaz kılacağım, kurban keseceğim. Gibi sözlerle yapılan  adaklardır. Yapılan adakların günü belirtimiş ise, yani zamanı ve  vakti belirtilen adağa muayyen adak denir. Yapılan adağın günü belirtilmemiş ise, gayri muayyen adak denir. 2) Muallak adak: Yani mukayyed adak. Bir nimete kavuşmak, bir sıkıntıyı  savmak için, yahut da her hangi bir olayın meydana gelmesi şart koşularak yapılan adaklardır. “Hastam iyleşirse, oğlum askerden gelirse, imtihanı başarırsam” gibi şartlar koşulan adaklardır… Ki 1) Gerçekleşmesi istenen, şarta balı olan; iyileşirsem, oğlum askerden gelirse gibi olanlar. 2) Gerçekleşmesi istenmeyem şarta bağlı adaklar; “falan işi yaparsam – bir daha yalan söylersem, falanla konuşursam, şu kadar oruç tutacağım, şu kadar sadaka verceğim” gibi adaklardır. Ki… Yemindir diyenler de vardır. Ancak adanan şey ismen belirtilmiş ise adak ne olursa olsun, ister mutlak ister muallak, yerine getirilmesi vaciptir. Meydana gelmesi istenmiyen bir şarta bağlı adak, o şart tahakkuk edince yani şu işi yaparsam otuz gün oruç tutacağım der, işi yaparsa, o adak sahibi muhayyerdir. İsterse otuz gün oruç tutar, isterse yemin kefareti verir. Hanefi mezhebinde yemin kefareti daha isabetlidir. (islamda inanç ibadet ve günlük yaşayış ansiklobedi-Prof-Dr İ. Kafi Dönmez 3/480)
Şarta bağlı olan adaklar, şartlar tahakkuk etmeden yapılırsa, geçerli olmaz. Şart tahakkuk edince tekrar yapılması lazımdır.
Şu zamanda şu parayı felan yerde felan fakirlere vereceğim diye adak adasa. Mesela  ramazan ayında beş yüz lirayı Sünbül Efendi Kur’an Kursuna vereceğim dese, sonra o parayı receb ayında başka okul talebelerine verse olur. Yani adak yerine gelir.
Zamanı gelen adağı mazeretsiz tehir etmek günahtır. İmkanı olduğu halde adağını yerine getirmeden ölen insan günahkar olarak ölmüş olur. Varisleri yerine getirmesi iyi olur.
Adak yalnız Allah rızası için olur. Başka kimse veya şey adına olursa bu adak haramdır. Bazı zamanlarda devlet büyükleri, siyasi liderler önünde “Bu koç sana feda olsun” gibi laflarla, kesilen hayvanlar kurban olmaz. Kesilirken Allah adı zikredilmez ise etide yenmez Bu türlü ameliyede günahtır.
Kurban adayan  adağını kestiği zaman, kendisi, çocukları, annesi babası, dede ve torunları yiyemez yerlerse, yediği miktarın parasını fakirlere vermesi gerekir
Üzerinde adak borcu olduğu halde ölen, eğer vasiyet etmiş ise bıraktığı malın üçte birinden verilir. Vasiyeti yoksa varisleri keser borç ve günahdan kurtulmsı için.(aynı eser3/481)

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s